Tôi để ý, khi bé ngủ, tôi cho nghe nhạc thì bé ngủ sâu hơn. Những khi bé khóc, tôi bật nhạc một lúc là bé không khóc nữa và bắt đầu tập trung chú ý. Xin hỏi bác sĩ cho bé nghe nhạc nhiều như thế có ảnh hưởng gì không?

Con gái tôi được một tuổi, bé sớm tỏ ra nhanh nhẹn và rất tinh nghịch. Tôi thường cho con nghe rất nhiều thể loại nhạc khác nhau vào mỗi sáng khi bé thức giấc và buổi tối trước khi bé ngủ. Ở lứa tuổi của bé, tôi nên lựa chọn những loại nhạc gì và cho bé nghe như thế nào cho hợp lý? (Đinh Lan, quận Tân Phú, TP HCM)

 Trả lời

Nhiều nghiên cứu cho thấy âm nhạc có tác dụng rất lớn đến sự phát triển trí não của trẻ. Vì khi nghe nhạc, vùng não được kích thích cũng chính là vùng có ảnh hưởng đến khả năng tư duy logic và toán học nên sẽ rất tốt cho khả năng học hỏi của bé sau này. 

Đặc biệt, khi trẻ chơi một nhạc cụ nào đó sẽ có sự phối hợp của nhiều chức năng trong hoạt động não bộ: tế bào thần kinh thị giác, thính giác được kích thích dẫn truyền xung động thần kinh về não. Thông tin được não xử lý sẽ truyền về cơ quan đáp ứng giúp các ngón tay của bé sử dụng nhạc cụ chính xác hơn khéo léo hơn.

Hơn nữa, một phân tích tổng hợp với 15 nghiên cứu về tác động của âm nhạc cho thấy rằng, trẻ em học nhạc có khả năng về không gian và thời gian tốt hơn những trẻ không học nhạc (Hetland, 2000). Em bé 2 ngày tuổi đã nhận biết được âm thanh và phản ứng lại. Hai tháng tuổi, trẻ đã thích nghe nhạc hòa tấu và tiếng hát.

Việc cho trẻ làm quen với âm nhạc là hoàn toàn cần thiết, bạn nên lựa chọn những loại nhạc phù hợp với độ tuổi. Với trẻ một tuổi, trò chơi âm nhạc ngoài việc phát triển các giác quan còn phát triển thêm khả năng phối hợp mắt - tay, sử dụng các kỹ năng của ngón trỏ như dàn đàn gỗ, trống gõ, chuông lắc các loại…. Hợp lý nhất là loại nhạc bé thích, không giới hạn thời gian trừ lúc ngủ nhưng có thể nghe trước khi đi ngủ với loại nhạc êm dịu, như thế sẽ giúp bé thoải mái hơn, từ đó dễ ngủ hơn.

Ngoài ra, bạn cũng cần chú ý đến dinh dưỡng hợp lý cho bé vì đây là nền tảng cho mọi sự học hỏi và phát triển của trẻ.

 Bác sĩ Thái Thanh Thủy
Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi Đồng 2

Thấy chị hai bị thằng cu Bim nhà kế bên bắt nạt, Tí Nị (vừa hơn 2 tuổi) đang say sưa với bình sữa bỗng dưng quay ngoắt, chạy đến dùng hết sức đấm vào lưng Bim một cái rồi quay qua hét thật to: “Mày coi chừng tao nha!”.

Trước những ứng xử khá “nhạy” và thông minh của con mình, tôi vô cùng hạnh phúc và càng tức cười hơn vì ngôn ngữ trẻ thơ ngộ nghĩnh. Tuy nhiên tôi cũng có phần hơi lo lắng, những hành động như vậy rõ ràng không phù hợp với độ tuổi của Tí Nị nhà tôi. Và tôi càng ý thức hơn cái việc con thông minh, không phải chỉ nuôi bằng cách bổ sung những dưỡng chất quan trọng mà còn phải dạy để con có được những suy nghĩ và kỹ năng sống phù hợp.

Tôi đã dạy cho con mình gọi những đứa trẻ khác bằng tên, hoặc xưng bạn thay vì “mày - tao”. Tí Nị mới đầu cũng thắc mắc và tôi cũng giải thích cho con mình hiểu vì sao phải thay đổi cách xưng hô như thế. Tôi luôn khuyến khích Tí Nị mời những đứa trẻ hàng xóm sang nhà chơi và tôi cũng bỏ ra rất nhiều thời gian để quan sát cái cách mà bọn trẻ “ xã giao” với nhau. Thỉnh thoảng tôi cũng tham gia vào trò chơi của bọn trẻ, tạo điều kiện cho chúng thấy rằng người lớn dù có mạnh hơn nhưng nếu trẻ con biết kết hợp với nhau vẫn có thể dành chiến thắng. Phải công nhận là những trò chơi tập thể như thế có thể giúp trẻ phát triển tư duy và ý thức xã hội rất nhiều. Tôi thấy con mình đã bắt đầu biết chia sẻ những cái kẹo, hộp bánh với những đứa bạn hàng xóm, nhưng vẫn không quên thỏ thẻ xin phép tôi, và mỗi lần như thế, tôi trìu mến gật đầu và không quên đặt một nụ hôn lên gương mặt thiên thần bé bỏng của mình như một cách động viên khuyến khích con.

Có một điều rất quan trọng, tôi căn dặn những người thân trong gia đình không cười khuyến khích trước những “lời hồn nhiên” của Tí Nị. Trẻ con nhạy lắm, nếu như chúng ta thấy những hành động và lời nói của chúng ngộ nghĩnh và cười thích thú thì chúng sẽ nghĩ rằng điều đó đang được tán dương và cứ thế phát huy nhưng điều tệ hại là đôi khi những hành vi đó không phù hợp với độ tuổi và suy nghĩ của con nít. Và tôi cũng đã thấy nhiều cha mẹ từng than thở rằng đôi khi ngượng trước mặt bạn bè khách khứa chỉ vì “bịt miệng không kịp” con mình. Tôi nghĩ rằng các bậc cha mẹ cũng phải nên lưu ý vấn đề này.

Tương tự như thế, khi kể để kích thích Tí Nị phát triển ngôn ngữ, tôi đặc biệt quan tâm đến văn phong trong truyện. Tôi thường nhấn mạnh “bạn khỉ”, “bác gấu”… dù chúng chỉ là những con vật trong truyện. Nhiều lúc Tí Nị kêu con Milu nhà hàng xóm là “chị chó!” và xưng em rất ngọt xớt, làm cả xóm có những tràng cười mà Tí Nị cũng tỏ vẻ khoái chí, cứ chạy lung ta lung tăng sà vào lòng người này người kia.

Bạn bè của tôi còn lập ra một hội “nuôi con”. Chúng tôi chia sẻ với nhau những kinh nghiệm nuôi dạy con, cho lũ trẻ chơi với nhau, và chuyền tay nhau những chương trình phù hợp với trẻ. Phải công nhận là âm nhạc và truyền hình ảnh hưởng đến trẻ rất nhiều và tôi cũng luôn quan tâm đến vấn đề này. Tôi chỉ cho Tí Nị nghe nhạc thiếu nhi, hạn chế tối đa con mình tiếp xúc với các thể loại nhạc “teen” bây giờ, cũng như hiếm khi cho Tí Nị xem các chương trình truyền hình quá 90 phút mỗi ngày.

Rất là khó để kiểm soát những ảnh hưởng của truyền hình đối với trẻ, nên thà là mình chăm con kỹ một tí, đỡ phải dạy con hư sau này! Những chương trình cổ tích thiếu nhi tôi cũng “ kiểm duyệt” khá chặt chẽ. Tôi thấy dạo gần đây một số chương trình mang tiếng dành cho thiếu nhi nhưng lời lẽ đã thấm nhuần những suy nghĩ người lớn và có thể làm trẻ thêm hư, điều này tôi thấy một số phụ huynh cũng đã đồng tình. 

Tuần rồi nhà có tiệc, tôi lu bu ở dưới bếp mà quên mất bọn trẻ đang chơi ở trong phòng. Tí Nị chạy xuống gọi mẹ trong khi cái miệng vẫn ngoặm chặt bình sữa: “Mẹ ơi, anh Bim ăn hiếp chị Hai kìa…”. Không phải tự dưng mà Tí Nị đã thay đổi cách ứng xử như thế đâu nhé, đó là cả một quá trình tôi rèn luyện cho con mình đó!

Lê Thị Huệ

Xã hội càng ngày càng tiên tiến, con người ngày càng hiện đại có lẽ lại khiến việc dạy cho 1 đứa trẻ nên người khó hơn. 

          Có thể nói ngay, sức hút của những đề tài này đến từ những tình huống có thật, cách viết dung dị, gần gũi với mối quan tâm thường nhật của mọi người. Trong số những đề tài về gia đình, đáng lưu ý ba mẩu chuyện sau:

Không cho con gái ăn mặc mát mẻ
          Tác giả LZ Granderson chia sẻ: “Tại sân bay, tôi nhìn thấy một cô bé ăn mặc đúng điệu như hình tượng của ca sĩ Christina Aguilera: môi tô son hồng, bông tai điệu đà, áo hở bụng, quần trễ rốn, chữ “Juicy” xăm trên lưng. Vấn đề là cô bé đó chỉ mới tám tuổi! Tôi hy vọng rằng bố mẹ của cô bé tự hào vì con gái mình sexy nhất tại nhà ga sân bay.

         Hệ thống bán lẻ Abercrombie & Fitch (A&F) đã bị công luận chỉ trích khi tung ra thị trường sản phẩm áo ngực “Ashley” dành cho các bé gái chưa dậy thì. Ban đầu nó được bán trên thị trường cho các bé từ bảy tuổi, nhưng do công luận phản đối kịch liệt, nhà sản xuất nâng tuổi người dùng lên 12! Tôi tự hỏi những người điều hành A&F có nghĩ đến con gái họ khi kinh doanh một sản phẩm nhắm đến những bé gái ở lứa tuổi mà ngực chưa phát triển? Phải chăng thị trường có “cầu” về những sản phẩm giúp các bé gái nóng bỏng hơn? Và làm thế để làm gì? Nhờ A&F mà các bé gái không phải đợi đến khi học trung học mới ý thức được về nữ tính và sự hấp dẫn của mình?

A&F đã từng bán nhiều loại trang phục lót gợi cảm, không phù hợp cho các bé gái dưới mười tuổi. Có bao giờ nhà sản xuất, phụ huynh nhận thấy rằng những sản phẩm nêu trên tăng nguy cơ bị lạm dụng tình dục cho các bé gái? Hoặc ít nhất là chúng cũng sớm đánh mất sự hồn nhiên của mình trong dáng vẻ của người lớn?” 

Dạy con không đề cao bề ngoài
          Tác giả Lisa Bloom kể: “Tại bữa tiệc tối tại nhà một người bạn, tôi lần đầu thấy bé gái năm tuổi của bạn mình. Bé Maya có mái tóc xoăn màu nâu, mắt đen, đáng yêu trong chiếc áo ngủ hồng. Tôi muốn thốt lên “Maya, cháu dễ thương quá, áo đẹp quá!” Nhưng tôi đã kiềm chế lời khen. Tôi luôn cân nhắc chọn từ thích hợp cho các bé: dễ thương – xinh đẹp – đẹp... Bởi tôi đã đọc trên trang ABC News rằng, một nửa trong số các bé gái từ 3 – 6 tuổi (tại Mỹ) sợ bị “mập”. Nguyên nhân là do tác động của người lớn và môi trường xung quanh”.

Ảnh minh họa 

         Thống kê cho thấy 15 – 18% các bé gái dưới 12 tuổi đã biết xài mascara, kẻ mắt và son môi thường xuyên; rơi vào tình trạng rối loạn ăn uống; 25% thiếu nữ Mỹ mong ước giành chiến thắng cuộc thi America’s Next Top Model hơn là giải Nobel Hoà bình. Ngay cả những phụ nữ tốt nghiệp đại học cũng nói rằng họ muốn mình “nóng bỏng” hơn “thông minh”. Mỗi ngày, mở báo ra không hiếm để đọc được tin buồn như một bà mẹ tại Miami tử vong vì phẫu thuật thẩm mỹ, khiến hai đứa con phải mồ côi ở tuổi thiếu niên.

         Điều cần thiết nhất mà phụ huynh nên dạy con gái là nhận thức đúng về bề ngoài của bản thân, và không bị tác động xấu bởi truyền thông và quảng cáo. Đừng để con bạn rơi vào con đường sai lầm khi bắt đầu ăn kiêng từ tuổi lên năm, đi bơm ngực ở tuổi 17 và tiêm botox ở tuổi 23. Vì các bé gái bị ám ảnh bởi “văn hoá” phải nóng bỏng, thu hút 24/7. Một khi quá quan tâm đến các số đo và ngoại hình, các bé gái sẽ bỏ qua những giá trị của một cuộc sống ý nghĩa, việc đọc sách…

Tại sao các bà mẹ người Hoa có lý?

          Tác giả Erin Patrice O’Brien chia sẻ, các bà mẹ người Hoa thường rất khắt khe trong việc nuôi dạy con cái: hạn chế trẻ coi tivi, không video game. Không ít những đứa trẻ trong số đó bộc lộ được tài năng toán học và thần đồng âm nhạc.

          Người Hoa dường như khắt khe về kỷ luật là để con họ tập trung học hành. Trong một cuộc khảo sát, 50 bà mẹ phương Tây và 48 bà mẹ nhập cư người Hoa, 70% các bà mẹ phương Tây cho rằng “tạo áp lực học giỏi là không tốt cho con cái”, không có bà mẹ người Hoa nào nghĩ như vậy. Phần lớn các bà mẹ người Hoa tin rằng thành tích học tập của con phản ánh hiệu quả việc dạy con của họ.

         Có ba sự khác biệt lớn giữa tư duy làm bố mẹ của người Hoa và người phương Tây: cha mẹ phương Tây bận tâm về lòng tự trọng của con cái, cha mẹ người Hoa thì không. Cha mẹ người Hoa tin rằng con cái mắc nợ cha mẹ tất cả mọi thứ nên phải cố gắng báo đáp bằng cách vâng lời và làm cho họ tự hào, cha mẹ phương Tây thì không. Cha mẹ người Hoa tin rằng họ biết những gì là tốt nhất cho con cái và sẵn sàng áp đặt lên mong muốn và sở thích của con cái. Tất nhiên, cha mẹ phương Tây nghĩ rằng đấy là một sai lầm.       

         Cha mẹ phương Tây luôn tôn trọng cá tính của con cái, khuyến khích chúng theo đuổi niềm đam mê, hỗ trợ lựa chọn của chúng. Cha mẹ người Hoa tin rằng cách tốt nhất để bảo vệ con cái là chuẩn bị cho chúng một tương lai mà theo họ là đúng đắn. Nhìn vào những trường hợp người Hoa thành đạt trên khắp thế giới, cũng có thể nhận thấy các bà mẹ người Hoa có lý!

TH/ Theo CNG